Karaman mutfağının hem doyurucu hem serinletici bir lezzeti olan Batırık, tahin, ince bulgur ve sebzelerin eşsiz uyumuyla yaz sofralarının baş tacıdır. Salata değil, çorba değil ama ikisinin de yerini doldurabilecek özgün bir lezzet.
Batırık, Karaman ve çevresinde özellikle yaz aylarında sıklıkla yapılan ve tüketilen tahinli, domatesli, sebzeli bir soğuk bulgur yemeğidir. Hem ana öğün hem de meze olarak sofralarda yer bulur. İki farklı şekilde hazırlanabilir:
Katı batırık: kaşıkla yenen, bol yeşillikli, salataya benzeyen versiyonu.
Sulu batırık: özellikle sıcak havalarda içecek gibi içilen, ayranlı veya domatesli sulu versiyonu.
Yapımında tahin kullanılması, onu İç Anadolu’daki diğer bulgurlu mezelerden ayırır. Karaman’da yazın her evde neredeyse haftada birkaç kez hazırlanır.
1 su bardağı ince köftelik bulgur
1 yemek kaşığı domates salçası
2 yemek kaşığı tahin
1 adet limon (veya 1 yemek kaşığı nar ekşisi)
1 tatlı kaşığı pul biber
1 çay kaşığı tuz
1 çay kaşığı kimyon
4-5 su bardağı sıcak su (bulguru ıslatmak için)
2 adet domates (rendelenmiş veya çok ince doğranmış)
2 adet salatalık
4-5 dal taze soğan
1 tutam maydanoz
1 tutam taze nane
1 adet yeşil biber (isteğe bağlı)
1-2 su bardağı soğuk su
1 diş ezilmiş sarımsak (isteğe bağlı)
Köftelik bulgur geniş bir tepsiye alınır. Üzerine sıcak su eklenerek üstü kapatılır ve yaklaşık 15-20 dakika yumuşaması için beklenir. Bulgurlar diriliğini kaybetmeli ama lapa olmamalıdır.
Yumuşayan bulgura salça, tahin, limon suyu, tuz ve baharatlar eklenir. El veya tahta kaşık yardımıyla iyice yoğrulur. Bulgurların rengi salça ve tahinle homojen hâle gelinceye kadar karıştırma devam eder.
İnce doğranmış domates, salatalık, yeşil biber, taze soğan, maydanoz ve nane batırığa eklenir. Malzemeler bulgurla harmanlanır.
Katı batırık bu aşamada servise hazırdır. Dilersen soğuk olarak meze gibi sunabilirsin.
Katı batırık karışımı, istenilen kıvama göre soğuk su ile sulandırılır. İsteğe göre sarımsak ezilerek suya eklenebilir. Bardakla içilecek yoğunlukta olması önerilir.
Katı batırık, marul veya asma yaprağıyla birlikte yenebilir.
Sulu batırık, soğuk servis edilmelidir. Yazın buz ile birlikte içilebilir.
Yanına turşu, köy ekmeği veya biberli lavaş harika gider.
Karaman köylerinde özellikle sıcak yaz öğlelerinde soğuk sulu batırık, başlı başına bir öğündür.
Bulgur ince olmalı. Kalın bulgurla yapılamaz.
Tahin oranı iyi ayarlanmalı; fazla olursa ağır, az olursa yavan olur.
Sulu batırık mutlaka soğuk suyla yapılmalı.
Domatesler çok suluysa, ekstra su eklemeye gerek kalmaz.
Nar ekşisi veya limon suyu, asidik dengeyi sağlar. İkisi birlikte kullanılmaz.
Karaman’da Batırık sadece bir yemek değil, aynı zamanda sosyalleşme kültürüdür. Özellikle köylerde yaz akşamları kadınlar bir araya gelir, batırık hazırlanır, sohbetler edilir.
Bazı bölgelerde “batırık günü” yapılır. Herkes sebzesini, tahinini getirir, topluca yoğrulur ve paylaşılır. İmece kültürünün yaşayan örneği olan bu gelenek, Karaman’da hâlâ sürdürülmektedir.
Serinletici ve hafif bir yaz yemeğidir.
Vejetaryen ve tamamen doğal malzemelerle hazırlanır.
Hazırlaması kolay, maliyeti düşüktür.
Farklı ve özgün bir tat arayanlar için idealdir.
Sofralarınıza Karaman’ın otantik lezzetini taşır.
Karaman hakkında tüm bilgilere web sitemizden ulaşabilirsiniz.