Karaman denince akla ilk gelen yemeklerden biri olan Arabaşı Çorbası, soğuk hamurla birlikte içilen, acı ve baharatla harmanlanmış sıra dışı bir kış çorbasıdır. İçen bir daha unutamaz.
Arabaşı, Türkiye’nin İç Anadolu bölgesinde bilinse de Karaman usulü Arabaşı Çorbası, sunumu, baharatı ve hamuruyla benzersizdir. Sıcak ve acılı tavuklu ya da av etli çorba, soğuk hamurla birlikte içilir. Ancak bu çorbanın diğerlerinden farkı, hamurun asla çorbanın içine atılmaması, kaşıkla birlikte ağızda buluşturulmasıdır.
Karaman’da Arabaşı:
Kış aylarında iç ısıtan bir gelenek
Aile ve akraba buluşmalarında sunulan bir ritüel
Gece sohbetlerinin, “çorba içmeye gelin” davetlerinin başrolü
olarak kültürel bir zemin de taşır. Hatta “arabaşı gecesi” Karamanlılar için bir toplanma bahanesidir.
1 adet bütün tavuk (veya 500 gr hindi, ördek, kaz eti ya da tavşan eti)
1 yemek kaşığı tereyağı
1 yemek kaşığı sıvı yağ
1 yemek kaşığı un
1 yemek kaşığı domates salçası
1 çay kaşığı pul biber
1 çay kaşığı karabiber
Tuz
7-8 su bardağı tavuk suyu
1 su bardağı un
5 su bardağı su
1 çay kaşığı tuz
Tavuk bol suyla haşlanır. Haşlanan tavuk didiklenerek bir kenara ayrılır. Tavuk suyu süzülerek saklanır.
Ayrı bir tencerede tereyağı ve sıvı yağ karıştırılır, içine un eklenip hafifçe kavrulur. Salça eklenir, ardından yavaşça tavuk suyu ilave edilir. Baharatlar eklenir. Karıştırılarak kaynatılır. Didiklenmiş tavuk çorbaya eklenir. Çorba, kıvamlı ve baharatlı olmalıdır.
Not: Karaman usulünde çorba bol acılı yapılır. Acı oranı misafirlere göre ayarlanır.
Un, su ve tuz çırpılarak tencerede homojen hâle getirilir. Sürekli karıştırarak koyulaşana kadar pişirilir. Kaynamaya başladığında 2-3 dakika daha pişirilir. Koyu boza kıvamına gelen hamur, ıslatılmış büyük bir tepsiye dökülür. Oda sıcaklığına gelince buzdolabına alınır ve tamamen soğutulur.
Soğuyan hamur dilimlenerek kareler hâlinde kesilir.
Arabaşı, çorba ile hamurun bir araya geldiği ama karışmadığı nadir bir yemektir.
Bir kaşıkla önce hamur alınır.
Sonra aynı kaşıkla çorbaya daldırılır.
Hamur çorbaya düşürülmeden doğrudan ağıza götürülür.
Çorba yudumlanır.
Süreç bu şekilde tekrar eder.
Hamurun çorbaya düşmesi “yeni içici” olarak etiketlenir ve hafif alayla karşılanır :)
Hamur çok katı ya da çok sulu olmamalıdır. Akıcı ama şekil alabilir kıvam idealdir.
Çorba mutlaka sıcak, hamur mutlaka soğuk olmalıdır.
Çorba baharatlı olmalı ama mideyi yakmamalıdır. Dengeli acılık Karaman usulünde önemlidir.
Çorbanın içine limon sıkılmaz, sirke katılmaz. Geleneksel tat korunmalıdır.
Arabaşı yanına hiçbir şey konulmaz. Tek başına bir “yemek olayıdır”.
Yanında sadece su ya da ayran olabilir.
Sofraya genellikle tepsi ortada gelir, herkes kendi hamurunu ve çorbasını alır.
Karaman’da arabaşı içmek sıradan bir yemek değil, toplumsal bir etkinliktir. Genellikle akşamları yapılır. Davet “gelin arabaşı içelim” şeklindedir. Yemekten sonra çaylar içilir, sohbet uzar. Kimileri oyun oynar, kimileri türkü söyler.
Kış aylarında Karaman köylerinde Arabaşı geceleri sıkça düzenlenir. Bazı köylerde arabaşı çorbası, cami çıkışında dahi dağıtılır. Bu gelenek, Karaman kültürünün paylaşımcı ve sıcak yapısını yansıtır.
Türkiye’de eşi benzeri olmayan bir çorba geleneği
Çorbanın yanında soğuk hamurla tüketilen nadir tariflerden biri
Karaman kültürünü anlamak için olmazsa olmaz
Kalabalık sofralara, dostluklara, sohbetlere eşlik eden özel bir ritüel
Üye Girişi